Zeewater in de aderen

Blue economy vs. Maritime Security. Onder die titel verzorgde Pepijn Verstand voor de leden van BeterBusiness een boeiende lezing over de (on)veiligheid op de wereldzeeën. Naast de bedreigingen die daar momenteel spelen, schetste hij hoe ondernemers en organisaties zelf het heft in handen kunnen nemen om sabotage en spionage tegen te gaan.

De bijeenkomst vond plaats bij Het Marketingkwartier, een co-working space voor zzp’ers aan de Amerikaweg in Schalkwijk. Initiatiefnemer Lisa van Heusden vertelde hoe eenpitters bij Het Marketingkwartier zelfstandig werken en elkaar tegelijkertijd in een collegiale sfeer kunnen treffen voor overleggen of om elkaar waar nodig te ondersteunen. Als bestuurslid van BeterBusiness vond Lisa het extra leuk om haar ruimte beschikbaar te stellen voor deze bijeenkomst. Aansluitend stelde een nieuw bestuurslid van BeterBusiness zichzelf voor: Elian Musch, eigenaar van digitaal marketingbureau Social Sparrow en organisator van diverse (single)feesten.

Piraterij en blokkades
BeterBusiness-voorzitter Mike Rijkers schetste vervolgens de actualiteit rondom het onderwerp van de avond. Zoals piraterij in Somalië, olietankers die door de VS worden geënterd, Iran dat de smalle zeestraat van Hormuz dreigt af te zetten en de blokkade van het Suezkanaal enkele jaren geleden. Ook memoreerde hij dat er in Europa al 80 jaar wordt bezuinigd op defensie, terwijl er momenteel merkbaar spanningen zijn in het NAVO-bondgenootschap. Reden genoeg om Pepijn Verstand als spreker uit te nodigen. Pepijn Verstand is Kapitein-luitenant-ter-zee bij de Koninklijke Marine en ondernemer met een kantoor in de Haarlemse Koepel.

Pepijn opende met de opmerking dat hij geen bloed maar zeewater in zijn aderen heeft. Na onder meer de zeevaartschool, wereldwijd varen als Maritiem Officier op passagiersschepen en directie van diverse rederijen nam hij een baan aan op de wal. Daar kon hij niet echt aarden, dus ging hij weer de zee op ontwikkelde zich tot maritiem strateeg. “De zee-industrie”, zo vertelde Pepijn, “vertegenwoordigt in Nederland een jaarlijkse economische waarde van 80 tot 95 miljard euro, ongeveer 7,5% van het bruto binnenlandse product. Maar mocht deze systeemkritische pijler van onder meer handel, energievoorziening en internationale logistiek wegvallen, dan heeft dat een cascade-effect van naar schatting 25 tot 40% van de totale Nederlandse economie. Tel daarbij op dat Nederland de belangrijkste doorvoerhaven van Europa is, en het belang van veilige havens én zeeën wordt duidelijk.”

Slagader van de economie
Dat besef landde ook bij overheden en andere autoriteiten toen in 2022 de Nord Stream-pijpleidingen werden gesaboteerd. Pepijn: “De Noordzee, onze achtertuin op zee, is ingedeeld in maritieme zones. De Nederlandse zone is 60.000 km2 groot, anderhalf keer zoveel als ons landoppervlak. Daarnaast hebben we nog eens 300.000 km2 zeeoppervlak in het Caribisch Gebied, waar in verband met de situatie in Venezuela het nodige speelt qua veiligheid. Er ligt een gigantische infrastructuur op én in de zee, terwijl de Noordzee met een jaarlijkse passage van ruim 280.000 schepen de drukst bevaren zee ter wereld is. Voor logistiek en handel is de Noordzee de slagader van onze economie. Bovendien komt alleen al 60% van ons gas door onderzeese leidingen. Als daar iets mee gebeurt, kan dat leiden tot een enorme maatschappelijke ontwrichting.”

Pepijn vervolgde met voorbeelden van situaties waarin ontwrichting op zee en in havens wordt waargenomen, of op zijn minst het vermoeden bestaat van illegale en/of bedreigende situaties. Zoals schepen die varen onder een vlag van een land dat helemaal geen vlaggenregister heeft. Eén van de aanwezigen wilde weten of daar dan illegale praktijken plaatsvinden. Pepijn: “Vanuit ons perspectief misschien wel, maar ten eerste mogen wij niet zomaar op een schip stappen dat onder een buitenlandse vlag vaart en ten tweede zullen zij zelf zeggen dat ze niets illegaals doen: of ze nou bananen of wapens vervoeren, het is een zeetransport. Je hebt te maken met een enorme complexiteit aan regels, partijen en belanghebbenden, procedures, enzovoorts.”

De bakens verzetten
De inmiddels wat dreigende lezing eindigde met een positief perspectief.  Als ondernemer ontwikkelden Pepijn en de zijnen een platform waar maritieme data samenkomt. Dit leidt tot inzicht en informatie waar ondernemers hun voordeel mee kunnen doen. Zo noemde Pepijn een voorbeeld van een multinational die zich rotschrok toen zij ontdekten dat hun producten op 35 jaar oude schepen werden vervoerd door een Pakistaans-Indiaans-Russische bemanning, via een route waar piraterij geregeld voortkomt. Dat bedrijf koos er daarop dus snel voor om de bakens te verzetten. Ook onder meer (zee)logistieke bedrijven, verzekeringsmaatschappijen en havens kunnen op basis van de informatie keuzes maken met welke vervoerders zij werken en zo hun verantwoordelijkheid nemen om mogelijke ontwrichting op zee zoveel mogelijk tegen te gaan.

Want, zo betoogde Pepijn tot slot: “De zee is onze achtertuin, maar alleen samen houden we haar veilig, voorspelbaar en economisch waardevol.” Een bemoedigend einde van een fascinerend inkijkje in de maritieme wereld – en de enorme economie en logistiek, die tot ver voorbij onze horizon reikt.

 

Wil je eens kennismaken met BeterBusiness of op één van de activiteiten komen? Neem eens een kijkje in de Agenda van Stichting Beter Business.

 

Topafbeelding ter illustratie: de Maersk Durban, (c) Wikimedia Commons.