Monument in beweging: De Koepel als bruisende innovatiehub
Ondernemerschap is, samen met cultuur en onderwijs, één van de pijlers van De Koepel. Er zijn dan ook meer dan honderd bedrijven gevestigd in het iconische Haarlemse gebouw. Veel van die bedrijven houden zich bezig met (digitale) innovatie, waarmee De Koepel een van de drie innovatiehubs van de gemeente Haarlem is.
Met gevoel voor de historie heeft De Koepel-directeur Bruno Giebels het vaak over ‘een monument in beweging’: “Toen De Koepel iets meer dan vier jaar geleden werd geopend, was het idee dat er een plek zou ontstaan waar cultuur, onderwijs en ondernemerschap elkaar konden vinden én elkaar zouden versterken. Een mooie gedachte, maar makkelijker gezegd dan gedaan. Toch is dat gelukt, zie je hier dagelijks hoe er kruisbestuiving ontstaat en is De Koepel in relatief korte tijd uitgegroeid tot een bruisend en dynamisch centrum in onze stad.”
Tegen elkaar opbotsen
Als voorbeeld noemt Giebels de vele samenwerking tussen bedrijven: “Ondernemers ontmoeten elkaar heel gemakkelijk door de opzet met coworking-plekken op het skydeck en de horecavoorzieningen. Datzelfde geldt voor de verbinding met het onderwijs: studenten en ondernemers kunnen hier letterlijk tegen elkaar opbotsen. Dat maakt dat we steeds vaker zien dat de studenten van de SRH Haarlem projecten uitvoeren voor bedrijven of daar een stageplek vinden.”
CupolaXS zorgt voor de verhuur van de beschikbare ruimtes, van zzp’ers die één of meerdere dagen een flexplek huren tot en met (middel)grote bedrijven met kantoorcellen of grote glazen kantoorruimtes. Giebels: “Daarbij zit de meerwaarde van CupolaXS vooral in wat zij doen aan het bouwen van een community en aan het aanbieden van activiteiten, bijvoorbeeld rondom AI en digitalisering. Die digitale ontwikkeling is cruciaal voor een vitale economie. Dankzij de schaalgrootte en de samenwerkingen in De Koepel kunnen wij een belangrijke rol spelen om die ontwikkeling aan te jagen. Niet voor niets zijn wij samen met het C-District en Spaarnelabs door de gemeente Haarlem aangewezen als een van de drie innovatiehubs.”
3D Print Gallery
Giebels ziet ook steeds meer ondernemers over de vloer komen die zelf geen werkplek in De Koepel hebben, of dat nu is voor een koffie-afspraak of voor een vergadering of bijeenkomst. Daarnaast vinden er grote zakelijke evenementen plaats zoals de jaarlijkse Prinsjesdaglunch. Het nieuwe hotel Metzlr House biedt bovendien congresbezoekers die niet in de file willen staan de gelegenheid een avond eerder in te checken. Tot slot benoemt Giebels de samenwerking met de 3D Makers Zone via de vorig jaar geopende 3D Print Gallery. “Daar kunnen bezoekers via wisselende exposities de ontwikkeling van 3D-printing volgen en de verbinding tussen design, duurzaamheid en digitale productie zien. Een mooi voorbeeld van hoe creativiteit, ontwikkeling en innovatie samenkomen en we vanuit dit prachtige monument de toekomst in beweging zetten.”
Ruimte voor een Open Blik? Maak op deze website nader kennis met De Koepel
De titel van de bijeenkomst was ‘strijdig gebruik in de Waarderpolder’, IKH-voorzitter Bruno Giebels verbreedde die thematiek bij zijn opening. “Strijdig gebruik wekt de suggestie dat wij als IKH alleen maar ‘tégen’ zijn. Dat is niet zo, we willen veel meer kijken: wat past hier wél. Want bij de minstens 5000 extra banen die nodig zijn als de gewenste 10.000 extra woningen die in Haarle moeten komen, horen extra voorzieningen – óók in de Waarderpolder.”
De noodzaak om ruimte te blijven maken voor ondernemen, werd onderstreept door Rik Enequist, strategisch adviseur bij het landelijke VNO-NCW en MKB-Nederland. “Nederland telt zo’n 3800 bedrijventerreinen, je ziet eigenlijk overal dat historisch is ontstaan dat die vol zitten met functies die daar eigenlijk niet horen. Als ruimte geen probleem is, is dat niet erg. Maar we leven in een land waar ruimte wél een probleem is. In Haarlem is dat zeker het geval, een stad als Breda heeft meer inwoners, maar dan op vier keer zoveel oppervlakte. En in Haarlem zie ik binnen de gemeentegrenzen eigenlijk geen logische uitbreidingsmogelijkheden meer.”
Een ondernemer riep de aanwezige gemeenteraadsleden op om de mogelijke komst van een coffeeshop geen doorgang te laten vinden. “Onze medewerkers komen overal vandaan en moeten hier parkeren, dat is nu al een probleem en we zien elke dag een verkeersinfarct. De Waarderpolder is al stampvol en dit gaat de druk op de wegen alleen maar verhogen”. Een ander haalde de Skatehal aan, waarop Bruno Giebels reageerde: “We zijn natuurlijk niet tegen de skatehal, dat is een waanzinnig goede voorziening, maar de vraag is: waarom daar? En als er elders in Haarlem écht geen plek is, laten we dan kijken hoe we dit slim inpassen in een voorziening die onderdeel is van geheel en niet zoveel ruimte alleen daarvoor inneemt.”
Tegelijkertijd is er de afgelopen jaren een aantal lastige dossiers geweest, vertelt Giebels. “Denk aan de mogelijke komst van een coffeeshop, het wederom verlengen van het verblijf van de ‘tijdelijke’ skatehal, de afsluiting van de Nijverheidsweg, het uitblijven van de hoognodige aanpak van de Minckelersweg en overig achterstallig onderhoud. Over het algemeen verloopt het contact met de gemeente goed, maar op het gebied van communicatie en samenwerking is echt verbetering nodig. De gemaakte afspraken met de gemeente in het convenant zijn daarbij leidend. ”
De deelnemende partners brachten stellingen in waarop politici reageerden. Die hadden vooraf kenbaar gemaakt in hoeverre ze het met de stelling eens of oneens waren. Presentatoren Brigitte Kool en Johan Tempelaar stelden vervolgens de vragen, waarna de bij de stelling betrokken partner weer reageerde. Dat begon bij Haarlem Centraal, de belangenvereniging voor de ondernemers in de binnenstad. Esther Joël poneerde namens Haarlem Centraal de stelling dat in het centrum de voetganger centraal dient te staan. Bijvoorbeeld via duidelijke regels, meer handhaving en een betere routing voor fietsers.
Dat leek ook te gebeuren met de door de Industriekring Haarlem ingebrachte stelling. Voorzitter Bruno Giebels zei dat de Waarderpolder momenteel goed is voor zo’n 16.000 arbeidsplaatsen. Daar komen door de vestiging van nieuwe ondernemingen nog eens 5.000 bij. Dat betekent dat er meer investeringen nodig zijn in onder meer vergroening, betere bereikbaarheid, verbetering van de infrastructuur en het wegwerken van achterstallig onderhoud. Vrijwel alle partijen zijn het daar mee eens. Daar was Giebels uiteraard heel blij mee, al was hij wat teleurgesteld over de reactie vanuit de partijen hoe ze dat concreet willen maken. “Veel plannen liggen er al, als belangenbehartiger van de bedrijven weten wij als Industriekring goed waar behoefte aan is. Dus laten we na de verkiezingen verder in gesprek gaan, wij hebben de ideeën en oplossingen voor de uitdagingen waar de Waarderpolder mee te maken heeft. Laat ons jullie helpen om tot concrete uitvoering van die plannen te komen.”
Koninklijke Horeca Nederland afdeling Haarlem ging in op de noodzaak om het aantal regels voor horeca-ondernemers te beperken. Met name waar het dubbele of onnodige regels betreft. Bestuurslid Eefje Majoor gaf aan zo een lijst van te kunnen maken met minstens twintig regels die overbodig zijn of dubbelen met landelijke regelgeving. Daar was Nienke Klazinga (VVD) het van harte mee eens. Zij gaf als voorbeeld een ruim veertig pagina’s tellend boekwerk over regelgeving met betrekking tot evenementen – één van de redenen dat het Kleverparkfestival ophoudt te bestaan.
Ook de Vereniging Eigenaren Binnenstad Haarlem loopt tegen die regelgeving aan. Het is volgens bestuurslid Anton Bruning één van de redenen dat het project Wonen boven Winkels zo moeizaam van de grond komt, ondanks dat iedereen daar vóór is. Ook omdat het college meer aandacht heeft voor de realisatie van woningen buiten het centrum. En dat terwijl een vitale binnenstad zo belangrijk is. Bruning vertelde als voorbeeld dat er per etage maar één ruimte gerealiseerd mag worden, terwijl de woonbehoefte in het centrum heel anders is. Regels over woningsplitsing zitten daar in de weg en zo staat er een potentieel van enkele honderden woningen leeg. Bruning: “Ik begrijp dat de prioriteit ligt bij projecten met duizenden woningen, maar dit is echt laaghangend fruit in de strijd tegen de woningnood.”
Frank Visser (ChristenUnie) gaf de stelling een ruime onvoldoende. Hij legde daarbij uit dat zijn partij op zich welwillend tegenover het idee staat, maar ook oog wil houden voor bijvoorbeeld starters. Diana van Loenen (GroenLinks-PvdA) onderstreepte dat Haarlem ook al heel veel doet voor impact-ondernemers, onder meer door in te zetten op het Sociaal Impact Investeringsfonds en te blijven investeren in het Kennemer Impact Programma.
Alles bij elkaar was het een avond met levendige en interessante debatten, waarbij de politici het op grote lijnen met alles redelijk eens waren, maar waar nog een vervolg moet komen in de realisatie en financiering van de plannen. Daarbij werd meerdere malen opgemerkt dat de gemeente ook kampt met een beperkte capaciteit aan ambtenareninzet. Daarop reikten de diverse ondernemersorganisaties de hand door aan te geven graag voorwerk te doen en na de verkiezingen met concrete suggesties te komen voor de nieuwe gemeenteraad en coalitie.
Van de vijf politici die aan het woord komen, zijn er twee momenteel al wethouder in de huidige coalitie: Eva de Raadt (CDA) en Diana van Loenen (GL/PvdA). Voor de andere drie, Nienke Klazinga van de VVD, Joris Krouwels van D66 en Danny van Leeuwen van de Actiepartij, geldt dat niet. Volgens Stan Verstraete levert dat interessante verschillen op: “de wethouders hebben meer moeite om de rol van lijsttrekker aan te nemen en blijven meer praten als bestuurder.”
Eén van de evenementen die al lange tijd in De Koepel wordt georganiseerd, is The Maker Market. Daar komen kleine, lokale ondernemers die oog hebben voor duurzaamheid bij elkaar om hun producten te presenteren en te verkopen: van sieraden en kleding tot handgemaakte ansichtkaarten en etenswaren. Siem Meijerink van The Maker Store is een van de organisatoren van de markten, die ook in Rotterdam en Amsterdam plaatsvinden. Siem: “We zijn een jaar of drie geleden in Haarlem begonnen. Toen ik De Koepel binnenkwam had ik meteen een idee over de opstelling: met de ronde ruimte krijg je als vanzelf een omloop waar bezoekers mooi in een rondje kunnen lopen om alles te zien.”
De Koepel, Haarlem
