De ruimte in Haarlem is schaars. Dat maakt de noodzaak hoog om goed na te denken over de invulling van die ruimte, zeker op bedrijventerrein de Waarderpolder. Daarom organiseerden Industriekring Haarlem (IKH) en VNO-NCW West gezamenlijk een bijeenkomst over dit onderwerp, waarbij ondernemers, ambtenaren en gemeenteraadsleden aanwezig waren.

De titel van de bijeenkomst was ‘strijdig gebruik in de Waarderpolder’, IKH-voorzitter Bruno Giebels verbreedde die thematiek bij zijn opening. “Strijdig gebruik wekt de suggestie dat wij als IKH alleen maar ‘tégen’ zijn. Dat is niet zo, we willen veel meer kijken: wat past hier wél. Want bij de minstens 5000 extra banen die nodig zijn als de gewenste 10.000 extra woningen die in Haarle moeten komen, horen extra voorzieningen – óók in de Waarderpolder.”

Van IKEA tot Koepel
“Met name in de huidige ontwikkeling van Zuidstrook, zeg maar ‘van IKEA tot aan De Koepel’, is behoefte aan voorzieningen die echt een toevoeging zijn aan de huidige bedrijvigheid. Dat is ook strijdig gebruik, maar die kun je een ontheffing geven op het bestemmingsplan. Dus niet een zoveelste kapper of sportschool erbij die hierheen komt omdat de vierkante meter-prijs lager is dan in de binnenstad, maar wel veel verkeers- en parkeerproblematiek aantrekt in een gebied dat op dat vlak momenteel al vastloopt.”

De noodzaak om ruimte te blijven maken voor ondernemen, werd onderstreept door Rik Enequist, strategisch adviseur bij het landelijke VNO-NCW en MKB-Nederland. “Nederland telt zo’n 3800 bedrijventerreinen, je ziet eigenlijk overal dat historisch is ontstaan dat die vol zitten met functies die daar eigenlijk niet horen. Als ruimte geen probleem is, is dat niet erg. Maar we leven in een land waar ruimte wél een probleem is. In Haarlem is dat zeker het geval, een stad als Breda heeft meer inwoners, maar dan op vier keer zoveel oppervlakte. En in Haarlem zie ik binnen de gemeentegrenzen eigenlijk geen logische uitbreidingsmogelijkheden meer.”

Toegevoegde waarde
“Op een zeer klein stukje Nederland wordt onze brede welvaart verdiend: 2,8% van Nederland is bedrijventerrein en daar wordt met 467 miljard euro meer dan de helft van de toegevoegde waarde verdiend. We zien echter dat door ruimtegebrek het investeringsklimaat onder druk staat, terwijl tegelijkertijd bevolkingsgroei en transities als die naar een circulaire economie meer ruimte vragen. Ook zijn de prijzen voor bedrijfsruimte de afgelopen vijf jaar exponentieel gegroeid.”

“Er is becijferd dat in 2030 de ruimte voor bedrijven gewoon op, afgezet tegen de bouwplannen richting 2040 dreigt zelfs een enorm tekort. Daarom is efficiency nodig. Als ik zo hoor wat er in Haarlem en in de Waarderpolder speelt denk ik: als er bedrijven zijn die niet op het terrein thuishoren, moet je die er uithalen. Als je wilt mengen qua bedrijvigheid, moet je eerst ontmengen. Functies die in de stad thuishoren, moet je in de stad plaatsen en niet op een bedrijventerrein waar industrie een belangrijke rol inneemt.”

40-30-20-10
“Ik hoor herkenning in de zaal”, zei gespreksleider Trudie van ’t Hull-Bettink (VNO-NCW West). “Absoluut, daarom zitten we hier ook!”, reageerde iemand. Het leidde tot diverse vragen, waarbij onder meer werd toegespitst op strijdig gebruik, oftewel bedrijven die niet binnen het bestemmingsplan vallen maar geen vergunning hebben. In de paneldiscussie zei Ruud Meijer, sinds 2008 vanuit de gemeente Haarlem actief in de Waarderpolder: “Ik denk dat we de Waarderpolder moeten bekijken binnen de ontwikkeling van de hele stad. Bij nieuwbouw en ontwikkeling van woningen geldt nu: 40% sociale huur, 40% middensegment, 20% vrije markt. Ik zou ervoor willen pleiten om daar bijvoorbeeld 40-30-20-10 van te maken, met verplicht minstens 10% aan voorzieningen. Zo voorkom je dat die wegens kosten in de Waarderpolder terechtkomen.”

Een ondernemer riep de aanwezige gemeenteraadsleden op om de mogelijke komst van een coffeeshop geen doorgang te laten vinden. “Onze medewerkers komen overal vandaan en moeten hier parkeren, dat is nu al een probleem en we zien elke dag een verkeersinfarct. De Waarderpolder is al stampvol en dit gaat de druk op de wegen alleen maar verhogen”. Een ander haalde de Skatehal aan, waarop Bruno Giebels reageerde: “We zijn natuurlijk niet tegen de skatehal, dat is een waanzinnig goede voorziening, maar de vraag is: waarom daar? En als er elders in Haarlem écht geen plek is, laten we dan kijken hoe we dit slim inpassen in een voorziening die onderdeel is van geheel en niet zoveel ruimte alleen daarvoor inneemt.”

Politieke keuze
Als laaghangend fruit noemde Bruno Giebels het inzetten op handhaving. “Faciliteiten als detailhandel, sportscholen en nagelsalons die hier illegaal gevestigd zijn, daar moet je op handhaven. Anders zijn de afspraken die je met elkaar maakt ongeloofwaardig. Nu hoor ik regelmatig dat handhaving niet lukt door tekorten, maar dat vind ik te makkelijk. Je kunt daar budget voor reserveren, het is een politieke keuze. Met wat de IKH betreft als uitgangspunt: richt de schaarse ruimte in de Waarderpolder optimaal in voor ondernemers, met het juiste bedrijf op de juiste plek.”

Rik Enequist besloot: “Het is goed om te zien dat de publiek-private samenwerking hier in Haarlem al vorm heeft, maar ik zou wel willen zeggen: ga snél aan de slag. De ruimte is hier ongeveer op, dan moet je het echt slimmer en beter – en vooral sámen – gaan doen. Het is wat mij betreft duidelijk: qua bedrijventerrein heb je in Haarlem de Waarderpolder en verder niks, dus als je ergens zuinig op moet zijn dan is het de Waarderpolder.”

Industriekring Haarlem behartigt de belangen van bedrijven in de Waarderpolder. Meer weten? Op hun site lees je hoe Industriekring Haarlem zorgt voor voor een sterke Waarderpolder.